غذای 6 ماهگی نوزاد و بعد از آن

چگونه می توان مرحله تنوع غذایی را با موفقیت به انجام رساند؟

برای موفقیت در این مرحله روشی ثابت وجود ندارد بلکه همه چیز به کودک و همچنین شما بستگی دارد.

نکاتی برای دسترسی به موفقیت:

·         کودکان شبیه هم نیستند و عادات و رفتارهای آنها متفاوت می باشد. برخی از چشیدن مزه های جدید خوشحال هستند، برخی به سختی تغییرات را می پذیرند. زمان لازم هم برای آنها متفاوت است، نگران نیاشید، شما همچنان می توانید با دادن شیر نیازهای کودک را رفع نمایید.

·         کودک را مجبور نکنید، به خواسته و ذائقه کودک خود احترام بگذارید، این بهترین کار است که کودک از غذا متنفر نشود

·         اگر کودک شما از خوردن غذایی سر باز می زند، اصرار نکنید و چند روز بعد دوباره از آن غذا به وی پیشنهاد کنید.

 از مایع به جامد

گذر از مرحله  مایعات به غذا های جامد همیشه آسان نیست، چرا که برای کودک عوض کردن عادت خیلی آسان نیست، بنابراین شما باید صبور باشید و آرام آرم غذا های مختلف را به آنها بچشانید.

ترجمه از کتاب  La santé vient en mangeant et en bougeant

 

دستور غذا برای کودکان 6 ماهه

1نام غذا:
 
پوره
هویج
  موادلازم:
سیب زمینی بزرگ یکعدد  - هویچ کوچک دو عدد   - جعفری یک ساقه    - نمک کمی - کره کمتر از یک قاشق چایخوری  - شیر یک چهارم لیوان (شیر مادر یا شیر خشک به صورت محلول(
روش تهیه:
سیب زمینی، هویچ و جعفری رابا آب می شوییم . پوست سیب زمینی و هویچ را می گیریم و آنها را به قطعات کوچک خردمی کنیم. در یک ظرف کوچک کمی آب سرد می ریزیم و هویچ و سیب زمینی های خرد شده را بانمک و جعفری به آن اضافه می کنیم . ظرف را تا حدود نیم ساعت روی گاز می گذاریم تامواد خوب بپزد. مواد را(به جز جعفری) از داخل آب برمیداریم و کاملاً مخلوط (میکس) می کنیم . در آخر کره و شیر را اضافه می کنیم .
غذا آماده است.
کودک و شروع غذاهای جامد

شیر مادر تا سن 6 ماهگی و حتی بیشتر از آن می تواند تنها منبعتغذیه کودک باشد. برای شروع غذاهای جامد هیچ تقویم و تاریخ دقیقی وجود ندارد.درواقع وقتی می توان غذا را شروع کرد که بچه نشان می دهد آماده است.
چرا باید غذاهای جامد را شروع کرد؟
_
کم کمزمانی فرا می رسد که شیر به تنهایی نمی تواند به همه نیازهای تغذیه ای کودک پاسخدهد.نوزادی که بین 9-6ماه سن دارد نیاز به منبع آهنی غیر از آنچه در شیر مادر استپیدا می کند میزان کالری که در شیر مادر است می تواند تاسن 9-8 ماهگی کودک جوابگوینیازهای او باشد و حتی یک کودک می تواند تا سن یک سالگی تنها با شیر مادر تغذیهشود.
_
کودکانی که غذاهای جامد را بعد از سن 7 تا 9 ماهگی شروع می کنندممکن استمشکلات عمده ای در پذیرش غذاهای جامد پیدا می کنند.
_
وقتیکودک تمایل به خوردنغذاهای جامد پیدا می کند یعنی وارد مرحله جدیدی از رشد خود شده است. کودک در حالبزرگ شدن و رشد کردن است،میل به غذا خوردن هم دوره ای از رشد کودک محسوب میشود.
چه زمانی باید شروعکرد؟
بهترین زمان برای شروع زمانی است که کودک به غذا علاقه نشان می دهد. بعضی از کودکان از سن 4 ماهگی به غذایی که در ظرف پدر و مادرشان است تمایل نشان میدهند. بین 5 تا 6 ماهگی بیشتر بچه ها دست خودشان را برای برداشتن و گرفتن غذا درازمی کنند. همه اینها نشانه این است که باید به کودک اجازه داد غذا بخورد.هیچ دلیلیوجود ندارد که برای شروع تاریخ دقیق و از پیش تعیین شده ای در نظر گرفت.
دربعضی موارد ترجیح داده می شود که کمی زودتر به کودک غذا داد. مثلاً وقتی که از شیرمادر سیر نمی شود یا به اندازه کافی وزن کودک اضافه نمی شود.در این موارد منطقی استکه کمی زودتر شروع کرد. در هر صورت در این مورد بهتر است غذا را شروع کرد تا اینکهشیر خشک را به برنامه غذایی کودک افزود .زیرا کودکی که از شیر مادر سیر نمی شود باشیشه شیر راحت تر و بیشتر شیر می خورد و این ممکن است باعث شود کودک دیگر شیر مادررا به راحتی قبول نکند.
چگونه باید غذاهایجامد را در برنامه غذایی کودک گنجاند؟
واقعاً هیچ فرقی نمی کند که با چهغذایی شروع کرد و یا ترتیب خاصی را در دادن گروه های غذایی در نظر گرفت. درابتدا(معمولاً سن شش ماهگی) باید از دادن غذاهای ادویه دار یا غذاهایی که آلرژی زاهستند، مثل سفیده تخم مرغ یا توت فرنگی ،خودداری کرد.باید اجازه بدهید بچه خودشغذایش را انتخاب کند. نگران میزان غذایی که کودک می خورد نباشید در هر صورت مقداربیشتر غذا یا روی زمین می ریزد یا لابه لای موهای بچه است!
اگر کودک 6 ماه یابیشتر دارد نیازی نیست غذاها را به صورت پوره دربیاورید. کافی است که غذاها را کمیبا چنگال خرد کنید.
هیچ دلیلی وجود ندارد که اول سبزیجات را شروع کنید و بعدمیوه ها را . شیر مادر خیلی بیشتر از میوه ها قند دارد بنابراین جای نگرانی نیستاگر با میوه ها که طعم شیرینی دارند شروع کنید مانع از تمایل بچه به سبزیجات نمیشود.
سلیقه کودک نسبت به غذاها را بپذیرید. اگر کودک یکی از مواد غذایی را دوستندارد اصرار نکنید. چند هفته صبر کنید و دوباره امتحان کنید. وقتی بچه ها شروعبه غذا خوردن می کنند همیشه والدین با این سوال روبرو می شوند که آیا اول باید شیرداد یا غذا. اگر بچه هم شیر را خوب می خورد و هم غذا را هیچ فرقی نمی کند. هیچدلیلی هم وجود ندارد که در هر وعده غذایی هم شیر به کودک داد و همغذا.

برنامه تغذیه تکمیلی شیرخواران از 6 ماهگی به بعد(مقالات)

تغذیه انحصاری با شیر مادر در 6 ماه اول زندگی برای رشد و تکامل کودک از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این میان تغذیه شیر خوار منحصرا با شیر مادر بوده و کودک نیازی به استفاده از هیچ ماده غذائی دیگر, حتی آب ندارد و تنها شیر مادر, آغوش مادر, استفاده از آفتاب , قطره (D و A) یا مولتی ویتامین و واکسیناسیون از ضروریات و تامین کننده بخش عمده ای از نیاز های غذائی, جسمی, روانی و عاطفی او می باشد.
از سن 6 ماهگی به بعد شیر خوار علاوه بر شیر مادر به غذاهای سالم و مناسب, کم حجم و پر انرژی نیاز دارد. این غذاها در شروع باید غلظت شان کمی بیشتر از شیر مادر باشد و بتدریج بر مقدار, غلظت و تنوع آن افزوده شود تا شیر خوار بتواند ضمن آشنا شدن با مزه و قوام غذاها به جویدن هم عادت کند. همچنین نحوه استفاده از وسایل لازم برای غذاخوردن را بیاموزد تا کم کم

بعد از یک سالگی بتواند از غذاهای سفره خانواده , بر اساس رشد و تکامل خود استفاده نماید 

از 6 تا 12 ماهگی هنوز غذاهای اصلی شیرخوار شیر مادر است و غذاهای کمکی همراه با شیر مادر برای آماده سازی و تکامل روانی, اجتماعی وی نقش بسزائی دارد. بنا براین استفاده از یک الگوی صحیح غذائی و ایجاد عادت غذائی مناسب بسیار ضروری و قابل توجه است. 

سن شروع غذای کمکی

پایان 6 ماهگی بهترین زمان برای شروع غذای کمکی است زیرا: 1- وزن شیر خوار حوالی 5 ماهگی 2 برابر وزن تولد می شود و شیر مادر بعد از 6 ماهگی, به تنهائی قادر به رفع نیاز های غذائی کودک نیست. 2- ذخیره آهن بدن شیر خوار که در سه ماهه آخر جنینی , ذخیره کرده بود در حوال 6 ماهگی به حد اقل میرسد. 3- دستگاه گوارش شیر خوار آمادگی لازم برای پذیرش غذای نیمه جامد را پیدا میکند 4- با توجه به اینکه تکامل تغذیه ای بخشی از تکامل عمومی بدن است, در نیمه دوم سال اول زندگی است که کودک توانائی گردن گرفتن و نشستن را پید ا میکند,رفلکس بیرون راندن غذااز دهان را از دست میدهد, دندانهایش شروع به رویش نموده و حرکات دست و انگشتانش هدف دار میشود. همه اینها شیرخوار را برای پذیرش غذای کمکی آماده می سازد. خطرات زود شروع کردن غذای کمکی اگر غذای کمکی زودتر از موقع شروع شود وقایع نا مطلوبی می تواند سلامتی شیر خوار را به خطر بیندازد. از جمله: احتمال ابتلا شیرخوار به اسهال زیاد می شود زیرا دستگاه گوارش شیر خوار هنوز کاملا تکامل نیافته است, به علاوه ممکن است ماده غذائی تهیه شده نیز آلوده و یا در تهیه و نگهداری آن دقت کافی نشده باشد. چون گنجایش معده شیرخوار کم است, غذای کمکی ممکن است جایگزین یک وعده سیر مادر شده و رغبا شیرخوار به مکیدن پستان کم شود.. در نتیجه هم سیر کمتری ترشح می شود و هم به دلیل کمبود انرژی از مواد غذائی در یافتی در مقایسه با شیر مادر, شیرخوار انرژی کمتری بدست می اورد که این خود سبب سوء تغذیه و عم رشد کافی کودک می گردد. احتمال بروز حساسیت و آلرژی بیشتر میشود. خطرات دیر شروع کردن غذای کمکی

اگر غذای کمکی دیر تر از پایان 6 ماهگی شروع شود همانطور که گفته شد شیر مادر به تنهائی قادر به تامین نیاز های تغذیه ای کودک از پایان 6 ماهگی به بعد نیست. امکان دارد رشد کودک, کند و یا دچار توقف شود. از طرف دیگر, دیر شروع کردن غذای کمکی باعث میشود که شیرخوار عمل جویدن را یاد نگیرد و آشنا شدن او با مزه و قوام انواع غذاها با تاخیر بیفتد. اکثر شیرخوارانی که در پایان 6 ماهگی با غذای کمکی آشنا نشده و فقط تا مدت طولانی از شیر مادر استفاده کرده اند.. تمایلی به استفاده از غذاهای جامد ندارند و همین امر ممکن است سبب بروز سوء تغذیه و افت رشد آنها شود. خصوصیات غذای کمکی مناسب غذای کمکی باید:

با حجم کم دارای انرژی بیشتری باشد نرم بوده و هضم آن آسان باشد قابل تهیه, در دسترس, ارزان و مناسب عادات غذائی خانواده باشد. تازه پاکیزه و بهداشتی تهیه شود کاملا پخته و بعد از خنک شدن مصرف شود نکات اساسی در تهیه و نگهداری غذای کمکی قبل از تهیه غذا باید دست را کاملا با آب و صابون شست هنگام غذا دادن به شیرخوار نیز باید دست های او با آب و صابون شسته شوند غذای کمکی را حتی الامکان به مقدار لازم هر روز تهیه نمود. غذای کمکی اضافی باید با پوشش مناسب و در ظرف تمیز و در جای خنک نگهداری شود نگهداری غذای کمکی اضافی در یخچال حد اکثر تا 24 ساعت اشکال ندارد. برای نگهداری آن به مدت طولانی؛ غذا را در ظرف کوچک, تمیز و به اندازه یک وعده ریخته و در فریزر نگهداری میکنند. اگر غذا در ظرف بزرگتری نگهداری میشود فقط به اندازه یک وعده از آن را برداشته.. گرم نموده و به شیرخوار میدهند.  اصول تغذیه تکمیلی یک قانون کلی در تغذیه تکمیلی آن است که حتما از موادی استفاده شود که بعد ها هم در سفره خانواده وجود داشته باشد توصیه می شود اصول زیر در تغذیه تمکیلی رعایت شوند 1- بعد از تغذیه شیرخوار با شیر مادر؛ غذای کمکی به او داده شود و غذا را هرگز قبل و یا در فواصل تغذیه با شیر مادر به کودک ندهند. 2- مواد غذائی چه از نظر نوع و چه از نظر مقدار به تدریج به برنامه غذائی, شیرخوار اضافه شود  3- از یک نوع ماده غذائی ساده شروع کرده و کم کم به مخلوطی از چند نوع برسانند. 4- از یک قاشق مرباخوری شروع نموده و بتدریج بر مقدار آن اضافه نمایید. به استثناء زرده تخم مرغ که به اندازه یک نخود شروع شود. 5- در شروع, غذاها نسبتا رقیق ولی کمی غلیظ تر از شیر مادر باشند و به تدریج بر غلظت آنها افزوده شود این کار به یاد گرفتن عمل جویدن کمک میکند. 6- بین اضافه کردن مواد غذائی مختلف 7-5 روز فاصله بگذارند تا شیرخوار اول به یک غذا عادت  کند. بعد غذای جویدنی به اون بدهند این کار باعث میشود که اگر ناسازگاری به یک ماده وجود داشته باشد شناخته شود و از طرف دیگر دستگاه گوارش شیرخوار فرصت عادت به مواد غذائی را پیدا کند.

 7- تنوع در غذای کمکی مورد توجه قرار گیرد.

 چند نکته

از پایان شش ماهگی و همزمان با شروع غذای کمکی تا پایان 12 ماهگی غذای اصلی شیرخوار هنوز شیر مادر است لذا تغذیه با شیر مادر بطور مکرر و بر حسب تقاضا و تمایل شیرخوار در تمام مدت شب و روز به ویژه قبل از هر وعده غذای کمکی باید مورد توجه قرار گیرد.

از دادن مواد غذائی زیر , تا یک سالگی باید اجتناب کرد.. چون گروهی ایجاد حساسیت نموده.. برخی باعث خفگی شیرخوار شده و تعدادی نیز مشکلات دیگری بوجود می آورند: 1- مواد غذائی که ممکن است در شیرخوار زیر یک سال ایجاد حساسیت کنند: شیر گاو: (در تهیه فرنی, جوشاندن شیر مقدار آلرژن موجود در شیر را کمتر میکند) سفیده تخم مرغ انوع توت, کیوی, آلبالو, گیلاس, خربزه بادام زمینی 2- مواد غذائی که در دوره شیرخوارگی مجاز نیست و ممکن است باعث خفگی شیرخوار گردد دانه کشمش, دانه انگور, ذرت, تکه های سوسیس, آجیل, تکه هایی سفت و خام سبزی ها مثل هویج و.. تکه های گوشت 3- مواد غذائی که ممکن است مشکلات دیگری ایجاد کنند قهوه یا چای پررنگ: سبب بی قراری کودک می گردد عسل: باعث مسمومیت میشود( بوتولیسم) ولی استفاده از عسل پاستوریزه اشکالی ندارد بطور کلی تا یک سالگی: عسل غیر پاستوریزه, شیر پاستوریزه, پنیر, سفیده تخم مرغ , شکلات, میگو, بادام زمینی, فلفل و ادویه جات, ترشی ها, نمک, نوشابه های گازدار, آب میوه های صنعتی,از میوه ها خربزه... کیوی, انواع توت( توت سفید توت فرنگی شاه توت تمشک) آلبالو گیلاس.. از جبوبات لپه و نخود.. از گروه سبزی ها اسفناج و کلم توصیه نمیشوند ار جحیت غذای کمکی خانگی و مقایسه آن با غذای تجارتی غذای کمکی خانگی که در خانه تهیه میشود بر آنچه که به صورت تجارتی و در قوطی های آماده در دسترس خانواده ها قرار میگیرد ارجحیت دارد زیرا اگر چه غذاهای کمکی تجارتی مزایائی دارند از جمله:

تا زمانی که در قوطی باز نشده باشد تمیز و بهداشتی هستند تهیه کردنشان آسان است بیشتر کودکان طعم آنها را دوست دارند  بعضی انواع آن ها نیز مخلوطی بسیار خوبی از مواد مغذی هستند

ولی مضراتی نیز دارند که به آنها اشاره می شود:

خیلی گران هستند و در مقایسه با هزینه های غذای کمکی که در خانه تهیه می شود قابل مقایسه نیستند ممکن است در آب سرد نجوشیده حل شوند لذا در مناطقی که آب الوده است احتمال بیماری زیاد تر خواهد شداکثر اوقات برای نگهداری آنها موادی اضافه میکنند که برای شیرخوار مناسب نیست

نحوه نگهداری آنها در کشتی, گمرک انبار ها و مغازه ها نامعلوم است ممکن است از تاریخ مصرف آنها گذشته باشد  طعم آن با طعم غذاهای خانواده متفاوت است و در سفره هیچ خانواده ای غذای کمکی تجارتی دیده نمیشود

شروع زودرس غذای کمکی و عوارض آن

شروع غذای کمکی قبل از شش ماهگی نه تنها موجب رشد بهتر شیرخوار نمی شود، بلکه اغلب به کندی رشد منجر می شود.

به گزارش سرویس بهداشت و درمان خبرگزاری دانشجویان ایران، در ماههای اول زندگی، قدرت دفاعی دستگاه گوارش شیرخوار در برابر عوامل بیماری زا کمتر است، لذا شروع زودس غذای کمکی به سهولت شیرخوار را به عفونت و اسهال های خطرناک دچار می‌ کند.
ملکولهای درشت غذایی قبل از این سن می تواند به راحتی از منافذ دستگاه گوارش شیرخوار عبور کرده و احتمال بروز حساسیت و آلرژی را افزایش دهد از سوی دیگر حرکات جانبی نیز که غذا را برای جویدن به طرف دندانها هدایت می‌کند بین 8 تا 12 ماهگی ظاهر می شود.  لذا شروع زود هنگام غذای کمکی موجب می‌شود تا معده کم حجم شیرخوار با ماده غذایی کم ارزش‌تر از شیر مادر پر شود و شیرخوار از دریافت مقدار کافی از شیر مادر که هنوز مناسب‌ترین غذای شیرخوار است، محروم شود که این امر نه تنها موجب رشد بهتر شیرخوار نمی شود بلکه اغلب منجر به کندی رشد می گردد.

غذاهای کمکی بعد از 6 ماهگی

به گفته پزشکان باید شیرخواران را در 6ماه اول بطور انحصاری با شیر مادر تغذیه کنید و غذاهای کمکی را از پایان 6ماهگی (180 روزگی) همراه با تداوم تغذیه با شیر مادر شروع نمایید. به تغذیه مکرر و برحسب تقاضای شیرخوار با شیرمادر تا 2سالگی یا بیشتر ادامه دهید.
با استفاده از اصول مراقبت روانی، اجتماعی به «تغذیه مؤثر» شیرخواران بپردازید. بویژه روشهای زیر:

  • شیرخواران را خودتان مستقیماً تغذیه نمائید و کودکان بزرگتر را وقتی که خودشان غذا می خورند، کمک کنید و نسبت به نشانه های سیری و گرسنگی آنها حساس باشید.
/ 4 نظر / 264 بازدید
حسام

بسیارممنون از اطلاعات خوبی که در اختیارم گذاشتید

کمک به مادر

سلام عزیزم خیلی ممنونم از راهنماییهایت[ماچ][لبخند]

کمک به مادر

سلام عزیزم خیلی ممنونم از راهنماییهایت[ماچ][لبخند]

ثنا

عالی بود